{"id":9901,"date":"2025-08-11T10:39:22","date_gmt":"2025-08-11T08:39:22","guid":{"rendered":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/?post_type=cptdocument&#038;p=9901"},"modified":"2025-11-21T10:57:25","modified_gmt":"2025-11-21T09:57:25","slug":"les-pratiques-pedagogiques-inclusives","status":"publish","type":"cptdocument","link":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/document\/les-pratiques-pedagogiques-inclusives\/","title":{"rendered":"Les pratiques p\u00e9dagogiques inclusives"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column infotableau is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Ce guide \u00e9labor\u00e9 par l\u2019Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al (UQAM) propose des rep\u00e8res concrets pour d\u00e9velopper des pratiques p\u00e9dagogiques plus inclusives dans l\u2019enseignement sup\u00e9rieur. Il offre des pistes simples et directement mobilisables \u00e0 chaque \u00e9tape d\u2019un cours \u2014 de la planification \u00e0 l\u2019\u00e9valuation \u2014 en s\u2019appuyant notamment sur les principes de la conception universelle de l\u2019apprentissage (CUA).<\/p>\n\n\n\n<p>Les lignes directrices de la CUA peuvent \u00eatre consult\u00e9es <a href=\"https:\/\/pcua.ca\/fichiers\/documents\/pdf\/1.3.Lignes%20directrices%20de%20la%20Conception%20Universelle%20de%20l'apprentissage.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ici<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column infotableau is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-columns infotableaumeta is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Version:<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"highlight\">1.0.0<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns infotableaumeta is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Date:<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"highlight\">2024<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns infotableaumeta is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Format:<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"highlight\">PDF<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns infotableaumeta is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"infotitle\">Licence:<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"highlight\">BY-NC-ND<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns infotableaumeta is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Auteur\u00b7e(\u00b7s):<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"highlight\">C. Pechard<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/les_pratiques_pedagogiques_inclusives.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Contenu embarqu\u00e9 les_pratiques_pedagogiques_inclusives.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-0ce9f122-44cc-4255-87b5-ade19dcf96ef\" href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/les_pratiques_pedagogiques_inclusives.pdf\">les_pratiques_pedagogiques_inclusives<\/a><a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/les_pratiques_pedagogiques_inclusives.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-0ce9f122-44cc-4255-87b5-ade19dcf96ef\">T\u00e9l\u00e9charger<\/a><\/div>\n\n\n\n<p>Pechard (2024). Les pratiques p\u00e9dagogiques inclusives. Bureau de l&rsquo;inclusion et de la r\u00e9ussite \u00e9tudiante. UQAM.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Des rep\u00e8res concrets pour d\u00e9velopper des pratiques p\u00e9dagogiques plus inclusives dans l\u2019enseignement sup\u00e9rieur.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":9904,"parent":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"competences":[197],"formats":[207],"outilsnumeriques":[],"thematiques":[257,255,263],"class_list":["post-9901","cptdocument","type-cptdocument","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","competences-inclure","formats-web","thematiques-activite","thematiques-inclusion","thematiques-motivation"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture.png",1292,1686,false],"thumbnail":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture-230x300.png",230,300,true],"medium_large":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture-768x1002.png",768,1002,true],"large":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture-785x1024.png",785,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture-1177x1536.png",1177,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture.png",1292,1686,false],"mailpoet_newsletter_max":["https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture.png",1292,1686,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"CSE","author_link":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/author\/cseunil-ch\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Des rep\u00e8res concrets pour d\u00e9velopper des pratiques p\u00e9dagogiques plus inclusives dans l\u2019enseignement sup\u00e9rieur.","featured_img":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-content\/uploads\/pratiques-inclusives_couverture.png","coauthors":[],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/author\/cseunil-ch\/","display_name":"CSE"},"relative_dates":{"created":"Publi\u00e9 8 mois il y a","modified":"Mis \u00e0 jour 5 mois il y a"},"absolute_dates":{"created":"Publi\u00e9 le 11\/08\/2025","modified":"Mise \u00e0 jour le 21\/11\/2025"},"absolute_dates_time":{"created":"Publi\u00e9 le 11\/08\/2025 10:39 am","modified":"Mise \u00e0 jour le 21\/11\/2025 10:57 am"},"featured_img_caption":"","tax_additional":{"competences":{"linked":["<a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/competences\/inclure\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Inclure<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Inclure<\/span>"],"slug":"competences","name":"Types de comp\u00e9tences"},"formats":{"linked":["<a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/formats\/web\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Ressource externe<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Ressource externe<\/span>"],"slug":"formats","name":"Types de format"},"outilsnumeriques":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"outilsnumeriques","name":"Types d outils num\u00e9riques"},"thematiques":{"linked":["<a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/thematiques\/activite\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Activit\u00e9s p\u00e9dagogiques<\/a>","<a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/thematiques\/inclusion\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Inclusion et diversit\u00e9<\/a>","<a href=\"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/thematiques\/motivation\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Motivation des \u00e9tudiant\u00b7es<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Activit\u00e9s p\u00e9dagogiques<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Inclusion et diversit\u00e9<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Motivation des \u00e9tudiant\u00b7es<\/span>"],"slug":"thematiques","name":"Types de thematiques"}},"series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/cptdocument\/9901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/cptdocument"}],"about":[{"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/types\/cptdocument"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9901"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/cptdocument\/9901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10018,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/cptdocument\/9901\/revisions\/10018"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"competences","embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/competences?post=9901"},{"taxonomy":"formats","embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/formats?post=9901"},{"taxonomy":"outilsnumeriques","embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/outilsnumeriques?post=9901"},{"taxonomy":"thematiques","embeddable":true,"href":"https:\/\/enseigner.unil.ch\/ressources\/wp-json\/wp\/v2\/thematiques?post=9901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}